Waarom zijn we toch geneigd dingen uit te stellen?
Wat is uitstelgedrag?
Een eerste blog waarbij ik eerst als onderwerp had gekozen om iets meer vertellen over mijzelf. Maar laat er nu al een ‘over-mij’-pagina zijn bij mijn website. En daarbij diende een ander onderwerp zich vrijwel meteen aan: UITSTELGEDRAG. Want al maanden neem ik mij voor om die allereerste blog te schrijven en elke keer is er wel iets dat tussendoor komt of belangrijker is dan het schrijven van een blog.
Als ik zoek op uitstelgedrag volgen er enorm veel pagina’s vol informatie. Maar “first things first”: wat is de definitie van uitstelgedrag of uitstellen? In de Van Dale wordt uitstellen omschreven als ‘verschuiven in de tijd’. Synoniemen die ik ook tegenkom zijn: vertragen of iets op de lange baan schuiven. Ondanks dat de term uitstellen of uitstelgedrag voor mij niet onbekend was is het lezen van de omschrijving toch wel even pijnlijk en herkenbaar. Maar ….
Waarom stellen we vaak dingen uit?
Om je eerst gerust te stellen: ik lees in een artikel van de Erasmus Universiteit dat zo’n 95 procent van de mensen uitstelgedrag laat zien. En op zich hoeft uitstelgedrag geen probleem te zijn. Dit wordt het pas als je vaak dingen voor je uitschuift en jij hier zelf veel last of nadeel van ondervindt. Bijvoorbeeld als je steeds andere dingen gaat doen dan die belangrijke mail stuurt of in het geval van je kind, uitstellen dat hij/zij gaat leren voor de toetsweek.
De nadelen die je kan ondervinden door uitstelgedrag kunnen er nogal wat zijn. Een belangrijke, waar ik mij tijdens het werken met kinderen en jongeren ook op richt, is de neiging om negatief naar jezelf te kijken of over jezelf oordelen als je iets voor je uitgeschoven hebt. Hoe kan het dan dat, ook al ondervinden we hinder van eigen gedrag, we toch dergelijk gedrag blijven vertonen? Dus: wat maakt dat we dingen keer op keer uitstellen?
Uit onderzoek is naar voren gekomen dat uitstelgedrag samen voorkomt met impulsiviteit. Mensen die impulsief gedrag laten zien hebben de neiging om iets dat zij zich hebben voorgenomen te laten schieten als iets anders (mogelijk iets dat meer interessant of makkelijk is) zich aandient en kunnen snel afgeleid raken. Het brein van kinderen en jongeren ontwikkelt zich nog volop op het gebied van het beheersen van impulsen, dus dat zij dergelijk gedrag laten zien is heel begrijpelijk. En dat zij daar hulp bij kunnen gebruiken is duidelijk (en dat zij hier niet altijd voor open staan is eveneens te snappen gezien hun behoefte aan autonomie, het zelf willen bepalen. Maar dat is weer een ander onderwerp 😉). Verder wordt gezegd dat er gebrek aan zelfvertrouwen en uitstelgedrag kunnen samenhangen. En soms stellen we uit omdat we gewoon echt even geen zin of energie hebben.
Kortom: er zijn dus meerdere factoren die mee kunnen spelen in het ontstaan van uitstelgedrag.
Hoe kan je omgaan met uitstelgedrag?
Dat wetende volgt er vaak een volgende, minstens zo belangrijke vraag: is er iets aan te doen? Jazeker, maar zoals bij het afleren van veel gedrag geldt dat dit zeker niet altijd gemakkelijk is. Ook uitstelgedrag is gedrag dat er vaak onbewust ingeslopen is. Als mensen zijn we geneigd om dingen die niet leuk zijn liever te vermijden. Op korte termijn helpt dat ons, want we hoeven er op dat moment niet mee aan de slag. Echter, op langere termijn betekent het helaas vaak dat we onszelf in de vingers snijden.
Zoals met vele uitdrukkingen is de uitdrukking ‘door de zure appel heen bijten’ ook hier van toepassing. Het best is om een vervelende taak beter niet (te lang) uit te stellen maar meteen te doen, omdat je er dan ook niet meer mee bezig hoeft te zijn en het ook niet meer in je hoofd blijft rondspoken. En om af te sluiten nog wat goed nieuws: uitstelgedrag neemt, in de meeste gevallen, af naarmate men ouder wordt. Een hele geruststelling 😉
Heb je na het lezen van mijn blog nog vragen over uitstelgedrag of ben je op zoek naar hulp in het omgaan met uitstelgedrag bij je kind? Stuur me gerust een berichtje!
